تاثیر منفی و مثبت کرونا بر بازار ارزهای دیجیتال

نوشته: آرش احمدی

مقدمه

رشد بیت‌کوین و ارزهای رمزنگاری شده نشانه‌ی تمایل مردم به کاهش وابستگی به سیستم‌های اقتصادی و حقوقی متمرکز در عصر فناوری اطلاعات است.

نحوه‌ی ذخیره‌سازی این دارایی‌ها در عملکرد بلاک‌چین، کاربردهای آن و نحوه‌ی تأثیر آن بر زندگی مردم به طور دقیق چیست؟ قیمت بسیاری از رمزارزها با بیت‌کوین بالا و پایین شده و نوسانات آن تأثیر زیادی بر کلیت بازار دارد. این ارز در حال حاضر مورد پذیرش قرار گرفته و احتمالاً در آینده ارزش بیشتری پیدا خواهد کرد. در حال حاضر ۶۹ درصد کل بازار ارزهای دیجیتالی در اختیار بیت‌کوین است، هرچند ۱۳ درصد در اختیار اتریوم و مابقی در اختیار رمزارزهای شاخص دیگری همچون بایننس‌کوین، کاردانو، ریپل، تتر، پولکادات، لایت‌کوین، دوج‌کوین، چین‌لینک و بیت‌کوین‌کش و غیره است که بر اساس واحدهای پولی مختلف، طراحی و ایجاد شده‌اند.

در حال حاضر بیش از ۸ هزار رمزارز در دنیا وجود دارد که رقمی بالغ بر یک هزار مورد آن‌ها مورد پذیرش و تبادل قرار گرفته‌اند. مجموع ارزش بازار جهانی ارزهای دیجیتالی ۱,۸۱۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود که این رقم نسبت به گذشته رشد بیشتری کرده است و هر روز بر ارزش آن افزوده می‌گردد، هر چند فراز و فرودهای آن زیاد است. گردش مالی روزانه این رمزارزها بالاتر از رقم ۲۵۰ میلیارد دلار در روز است.

ظهور کرونا و شروع سقوط قیمت‌ها

در ۱۲ مارس سال ۲۰۲۰ (۲۲ اسفند ماه ۱۳۹۸)، روزی که به «پنجشنبه سیاه» معروف شد، همزمان با شیوع بیماری کرونا در چین و کل دنیا، بازارهای مالی و همچنین بیت‌کوین با ریزش شدید مواجه شدند.

کرونا موجب شد تا بازارهایی نظیر بورس‌های جهانی و تجارت‌های بین‌المللی دچار فروپاشی و رکود شوند. به طور مثال کاهش ۳۰ درصدی بهای نفت در بازارهای دنیا و اتخاذ برخی تصمیمات چون به صفر نزدیک کردن نرخ بهره در آمریکا همچنین ایجاد محدودیت‌های تجاری باعث شده است تا بازارهای دنیا به هم بریزد و این موضوع تأثیر منفی خود را بر روی کاهش قیمت بیت‌کوین بگذارد. (توجه: این دومین و آخرین لینک به این مقاله در کل متن است).

در حالی که بازارهای سهام با استفاده از ابزارهای مهار بازار برای کاهش ریزش قیمت‌ها، معاملات را متوقف می‌کردند، چنین ابزارهایی برای بازار رمزارزها در دسترس نبود. به این ترتیب، در روزی که شاخص S&P، Nasdaq و Dow، ده درصد افت کردند، بیت‌کوین حدود ۵۰ درصد، اتریوم حدود ۶۰ درصد و بایننس‌کوین نزدیک ۶۵ درصد سقوط کردند.

حالا بعد از یک سال، همه چیز دگرگون شده و ویروس، بازی (مالی) را تغییر داده است. این امر خصوصاً در مورد صنعت رمزارزها بیش‌تر صدق می‌کند. در حقیقت، با توجه به آنچه در سال گذشته در این تاریخ اتفاق افتاد، اکنون به نظر می‌رسد بهترین اتفاقی بود که می‌توانست برای این حوزه رخ دهد.

ادامه بحران و مرحله بازیابی قیمت‌ها

در حالی که همه از ریزش شدید بازار در اثر ویروس کرونا وحشت‌زده بودند، روند بهبودی قیمت‌ها آغاز شد. بیت‌کوین به آرامی ریزش قیمتی خود را جبران کرده و روند صعودی جدیدی را شروع کرد. هنگامی که اکثر افراد خارج از صنعت کریپتوها، این صنعت را زیر سؤال می‌بردند، مدیر صندوق سنتی پوشش ریسک، Paul Tudor Jones III، گفت که برای مبارزه با رکود تورمی، اقدام به خرید این دارایی دیجیتال کرده است.

تأثیر خبر خریداری توسط وی، عمیق‌تر از آن چیزی بود که حتی تصور می‌کرد. از زمانی که Jones به دنیای مالی سنتی خبر داد که این بازار فقط برای کسانی نیست که در عرصه تکنولوژی فعال هستند، تعداد بیشتری از افراد، رویکرد او را دنبال کردند.

Stan Druckenmiller و Bill Miller از اولین کسانی بودند که حمایت خود را به صورت علنی اعلام کردند. سپس مؤسسات و شرکت‌های دیگری پا به عرصه گذاشتند. در حالی که شرکت‌هایی مانند MassMutual، Ruffer Investment، One River Asset Management و حتی تسلا در ماه‌های بعدی خریدهایی انجام دادند، اما شاید هیچ‌یک از آن‌ها تأثیری به اندازه تأثیر غول هوشمند تجاری یعنی مایکرواستراتژی روی صنعت ارزهای دیجیتال نداشته‌اند.

Michael Saylor، مدیر عامل این شرکت، که پیش از این از منتقدان این فضا بود، یکی از سرسخت‌ترین طرفداران آن شد و از هر فرصتی برای خرید برای خود و شرکتی که بیش از سه دهه از تأسیس آن می‌گذرد، استفاده کرد. هم‌اکنون، این شرکت بیش از ۹۰,۰۰۰ واحد از این دارایی را در اختیار دارد.

رقابت هر چه بیشتر در خرید رمزارزها

حتی شرکت میتو (Meitu) چین سازنده‌ی اپلیکیشن روتوش عکس که در بازار بورس هنگ‌کنگ هم فعالیت می‌کند، در اوایل ماه مارس ۲۰۲۱ به میزان ۲۲.۱ میلیون دلار اتر و ۱۷.۹ میلیون دلار بیت‌کوین خرید و به جمع شرکت‌های خریدار رمزارزها وارد شد. گفته شده شرکت میتو از شرکت‌های خودروسازی الکتریکی تسلا و اسکوئر پیروی می‌کند، اما به نظر می‌رسد که اولین شرکت بزرگی باشد که اتر را خریداری کرده است.

شرکت آرگو بلاک‌چین که یکی از شرکت‌های بزرگ استخراج ارزهای دیجیتالی به شمار می‌رود در قراردادی که کمتر نظیر آن وجود داشته است ۳۲۰ هکتار زمین در غرب ایالت تگزاس آمریکا خریداری کرده که قرار است در آن تجهیزات استخراج نصب و فعال شوند. انتظار می‌رود برق مورد نیاز فعالیت این مزرعه عظیم چیزی در حدود ۲۰۰ مگاوات باشد که آن را تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین مراکز استخراج جهان خواهد کرد.

یک بانک آلمانی به نام دونر-رویشل که در هامبورگ مستقر است، به نخستین بانک این کشور تبدیل شد که امکان خرید و نگهداری ارزهای دیجیتالی را برای مشتریانش فراهم کرده است.

همچنین شرکت نروژی اکراسا که بیشتر در حوزه نفت و گاز فعال است اعلام کرد ۵۸ میلیون دلار در بازار ارزهای دیجیتالی سرمایه‌گذاری و یک واحد مخصوص به این ارزها را هم در شرکت خود ایجاد خواهد کرد. شرکت کوین‌فلیپ نیز در آمریکا اعلام کرد که امکان پشتیبانی از رمزارز دوج‌کوین در خودپردازهای این شرکت فراهم شده است. پیش از این حدود ۱,۸۰۰ دستگاه این شرکت از بیت‌کوین پشتیبانی می‌کردند.

خودروسازی هیوندای کره نیز اعلام کرده به زودی در برخی از فروشگاه‌های آن امکان خرید خودرو با ارزهای دیجیتالی را مهیا خواهد کرد. شمار دیگری از شرکت‌های بزرگ جهان برای ورود به این بازار اعلام آمادگی کرده‌اند. کمپانی نتفلیکس که بزرگ‌ترین رسانه‌ی پخش فیلم و سریال جهان محسوب می‌شود از بررسی این بازار برای تصمیم‌گیری در خصوص سرمایه‌گذاری در آن‌ها خبر داده است. شرکت تتر (Tether) صادرکننده‌ی رمزارزهای پایداری به نام (USDT) اعلام کرد که توکن‌های این رمزارز پایدار به زودی در بلاک‌چین سولانا (SOL) راه‌اندازی و عرضه خواهند شد.

ادغام این رمزارز پایدار در بلاک‌چین لایه‌ی اول نویدبخش پشتیبانی از طیف وسیعی از پروژه‌ها در بخش مالی غیرمتمرکز (دیفای) و فعالیت‌های حوزه‌ی وب ۳ است. شبکه‌ی سولانا به عنوان یک رقیب جدی برای شبکه‌ی اتریوم امیدوار است که بتواند پیش از عرضه‌ی کامل شبکه‌ی اتریوم ۲ کاربران حوزه‌ی DeFi را به سمت شبکه‌ی خود بکشاند.

مایکرواستراتژی در جدیدترین خرید خود ۷۵ میلیون دلار دیگر بیت‌کوین خرید کرده است. پیتر شیف که یکی از فعالان مشهور تجارت طلا و بازار فارکس محسوب می‌شود از تبدیل کل سرمایه پسر خود اسپنسر به این دارایی دیجیتال خبر داده است.

مخالفان دیروز و دوستان صمیمی امروز

شیف پیشتر گفته بود این دارایی یک حباب است و احتمالاً پس از رسیدن به تراز ۱۰۰ هزار دلاری دچار ریزش سنگینی خواهد شد و قیمت آن حتی ممکن است تا هزار دلار هم کاهش پیدا کند. ولی حالا در گفته‌های خود تردید دارد و بازار رقم ۱۳۰ هزار دلاری و برخی رقم ۳۰۰ هزار دلاری را برای انتهای سال ۲۰۲۴ پیش‌بینی می‌کنند.

شکست دونالد ترامپ ریاست‌جمهوری ایالات‌متحده در سال‌های ۲۰۱۶ تا اواخر ۲۰۲۰ که به مخالفت با این فضا مشهور بود هم در جهش قیمت رمزارزها بی‌تأثیر نبوده، آن‌چنان‌که هشدارها نسبت به وجود حباب در بازار ارزهای دیجیتالی کماکان به قوت خود در این نوسانات تأثیرگذار بوده‌اند.

منتقدان سابق، مانند JPMorgan، مزایای آن را در موقعیت‌های مختلف بیان کرده و حتی گفته‌اند که افزایش قیمت می‌تواند به طلا آسیب برساند. با نگاهی به قیمت این دو دارایی در یک سال بعد، می‌توان دلیل این اظهارات را تا حدودی دریافت.

بیل گیتس بنیان‌گذار گروه مایکروسافت که پیشتر گفته بود نه بیت‌کوین دارد و نه پیرامون آن اظهار نظر می‌کند، به سرمایه‌گذاران هشدار داده بود که اگر ثروتشان کمتر از ایلان ماسک است باید نسبت به ریسک‌های سرمایه‌گذاری در این بازار بسیار هوشیار باشند.

جانت یلن وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز استفاده از ارزهای دیجیتالی را یک روش بسیار ناکارآمد برای انجام معاملات دانسته و میزان انرژی مصرف‌شده در پردازش آن را سرسام‌آور می‌داند. این بیان ناکارآمدی را ساتوشی به منزله‌ی جنگ ارزهای دیجیتال با دولت‌ها چنین نوشته است: «بله [با رمزنگاری نمی‌توان مشکل سیاست را حل کرد]، اما ما می‌توانیم برنده‌ی یک جنگ بزرگ در مسابقه‌ی تسلیحاتی شویم و برای چندین سال یک قلمرو آزاد جدید به دست آوریم. دولت‌ها در نابودکردن شبکه‌هایی مانند نپستر (Napster) که به‌صورت مرکزی اداره می‌شوند، تبحر دارند، ولی به نظر می‌رسد شبکه‌های بلاک‌چین خالصی مانند تور (Tor) و ناتلا (Gnutella) می‌توانند خود را از شر دولت حفظ کنند».

وضعیت بیت‌کوین در سالگرد کرونا

چه این محبوبیت ناشی از جبران سریع قیمت بوده یا تعداد شرکت‌های بزرگی که وارد این عرصه شده‌اند، یا شاید هر دو، صنعت ارزهای دیجیتال توسط فعالان سیستم‌های مالی سنتی مورد تحسین قرار گرفته است.

حتی روایت «بیت‌کوین طلای دیجیتال است» افزایش قابل‌توجهی یافته است. در حالی که قابل بحث است، اما هیچ بحثی وجود ندارد که محبوبیت این دارایی در یک سال اخیر به طور قابل‌توجهی افزایش یافته است.

سرمایه‌گذاران انتظار دارند بسته مالی عظیم ۲ تریلیون دلاری آمریکا و واکسیناسیون گسترده این کشور، آن را پرچمدار نجات اقتصادی جهان کند. این در حالی است که در روز ۱۲ فروردین ۱۴۰۰ یعنی پس از گذشت حدود ۱۶ ماه از اولین نشانه‌های شیوع کرونا، نرخ برابری دلار در مقابل ین ژاپن ۰.۳۴ درصد تقویت شد و به رکورد یک‌ساله ۱۱۰.۷۲ واحد رسید.

شکستن رکوردهای قیمتی در بازار رمزارزها

پیش از این پیش‌بینی می‌شد به سبب شیوع اولیه ویروس کرونا در چین، بازار ارزهای دیجیتال در این کشور که ۶۵ درصدی از استخراج ارز دیجیتال جهان را به خود اختصاص داده است، با افت شدید روبرو شود، اما رکود بازارهای بورس آسیایی و تشدید نگرانی در خصوص تبعات اقتصادی ویروس کرونا سبب افزایش قیمت بیت‌کوین شد و مراکز استخراج چین حتی در زمانی که تمام فعالیت‌های اقتصادی این کشور به سبب کرونا متوقف شده بودند، همچنان به فعالیت خود ادامه دادند.

به باور کارشناسان، هنگامی که بازارهای جهانی متلاطم می‌شود، خرید این دارایی به عنوان عاملی مؤثر می‌تواند نوسانات بازارهای جهانی سهام را خنثی کند.

تمام رویدادهایی که در بالا توضیح داده شد و شاید تأثیرات هاوینگ در اردیبهشت ۱۳۹۸، تأثیر خود را بر قیمت بیت‌کوین گذاشت. (هاوینگ هر ۴ سال یک‌بار باعث بیشتر شدن سختی استخراج بیت‌کوین می‌شود)

اگر تقویم‌ها را یک سال به عقب برگردانیم، بیت‌کوین ۶۰,۰۰۰ دلاری قابل تصور نبود و شاید غیرمعقول بود. با شیوع ویروس کرونا و ریزش شدید قیمت‌ها، کسی به صعود مجدد قیمت بیت‌کوین و سایر رمزارزها امیدوار نبود. با توجه به قیمت فعلی (در فروردین ۱۴۰۰ حدود ۶۰ هزار دلار) این بدان معناست که این دارایی از زمان ثبت کمترین قیمت ۳,۸۵۰ دلار در پنجشنبه سیاه، ارزش خود را ۱,۵۵۸ درصد افزایش داده است یعنی تقریباً ۳ برابر بیشتر از رکورد قبلی ثبت‌شده در دسامبر ۲۰۱۷ است.

توئیت‌های ایلان ماسک هم، یکی از اصلی‌ترین مراجع برای کسانی تبدیل شده که به تازگی سرمایه‌گذاری خود را آغاز کرده‌اند. ماسک بسیاری از ایده‌های خود را در توئیتر منتشر کرده و تا کنون توانسته با این اقداماتش بسیاری از دارایی‌ها را مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار دهد. برای مثال، ارز مجازی دوج‌کوین که اصلاً تا چند ماه پیش شناخته‌شده نبود، بلافاصله پس از توئیت‌های ماسک رشد زیادی کرد و در حال حاضر هم یکی از ۱۰ ارز مجازی پرطرفدار بازار است.

کسانی را که ادعا می‌کردند بیت‌کوین هرگز دوباره به این قیمت نمی‌رسد را به خاطر می‌آورید؟

اکنون، همه‌گیری کووید ۱۹ تأثیر (مثبت) خود را بر روی آن گذاشته است. از دیگر نقاط عطف می‌توان به حجم بازار بیش از ۱ تریلیون دلاری اولین ارز دیجیتال جهان اشاره کرد. به عبارت دیگر، حجم بازار بیت‌کوین در حال حاضر حدود ۱۰ برابر بیشتر از حجم بازار کل دارایی‌های دیجیتالی در طی افت قیمت در ۱۲ مارس ۲۰۲۰ است. علاوه بر این، در حال حاضر بیت‌کوین ششمین دارایی برتر دنیاست. این دارایی از غول‌هایی مانند سامسونگ، JPM، Tesla، Berkshire Hathaway و Facebook پیشی گرفته است. هدف بعدی Google و Amazon است. آیا یک‌سال پیش می‌توانستید جایگاه بیت‌کوین را بالاتر از فیس‌بوک تصور کنید؟

بررسی سهم آلت‌کوین‌ها از بحران کرونا

یازده ماه پس از ریزش قیمت اتر به ۸۸ دلار، حالا بالاترین سقف تاریخی ۲,۰۵۰ دلار را ثبت کرد. حتی اگر به قیمت ۲,۱۵۰ دلاری امروز نگاهی بیندازیم، این دارایی نزدیک به ۲,۴۵۰ درصد افزایش داشته است. لایت‌کوین ۷۲۰ درصد افزایش داشت.

BNB و Cardano نیز بهترین عملکرد را داشتند. هر دو اخیراً سقف‌های جدید به ترتیب ۳۵۰ و ۱۵۰ دلار ثبت کردند که به معنای افزایش ۵,۳۰۰ درصدی برای BNB و ۸,۲۰۰ درصدی برای ADA است.

سرانجام، در اواخر سال ۲۰۲۰ شاهد ظهور دو مفهوم جدید بودیم که جهان را غافلگیر کرد: دیفای و NFTها.

یک سال پیش، کمتر از یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در پروژه‌های دیفای قفل شده بود. اکنون، دوازده ماه بعد، این مبلغ سر به فلک کشیده و به بیش از ۴۱ میلیارد دلار رسیده است. NFTها نیز در حال ثبت رکوردهای جدید هستند. این شور و علاقه، توجه بسیاری از هنرمندان را به خود جلب کرده است و قیمت‌های بسیار بالایی برای برخی از مجموعه‌های هنری دیجیتال پرداخت می‌شود. به عنوان مثال، اخیراً اثر هنری «۵۰۰۰ روز اول» به مبلغ ۶۹ میلیون دلار فروخته شد.

رقابت سخت بین ارزهای دیجیتال و دلار

به عقیده اقتصاددانان بیت‌کوین نیز به عنوان ارزی جدید در چنین فضایی رشد کرد اما آمریکا اجازه نمی‌دهد ارزهای دیجیتال جایگزین دلار شود. بنابراین در مقاطعی، بازار ارزهای دیجیتال با افت قیمت خاتمه می‌یابد اما خیلی زود دوباره جان می‌گیرد.

خبرگان این پول مجازی معتقدند، در آینده بیت‌کوین نوسانات رو به بالا و پایین زیادی خواهد داشت، این ارز مجازی بی‌شک با فعال‌شدن سایر بازارهای جهان در آینده دوباره رشد می‌کند و احتمال رسیدن قیمت هر واحد آن به صدهزار دلار و بیشتر نیز دور از ذهن نیست.

نتیجه‌گیری

اگرچه به سختی می‌توان نتیجه گرفت که همه این موارد صرفاً به دلیل همه‌گیری کرونا اتفاق افتاده است، اما می‌توان تصور کرد که ویروس برای صنعت ارزهای دیجیتال چندان بد نبوده است و کار به جایی رسید که با استقبال پی‌پال و مسترکارت مواجه گردید تا جایی که این دو، امکان خرید با رمزارز را رسماً ارائه کردند و شرکت‌های بزرگی همچون تسلا پرداخت بیت‌کوین را به جای پرداخت نقدی، وارد سیستم فروش کالاهای خود کردند.

با دیجیتالی‌شدن زندگی تقریباً تمام مردم جهان، کاربردهای ارزهای دیجیتال نیز بیشتر از قبل وارد صحنه مبادلات خواهند شد.

⚠️ هشدار مهم در مورد سرمایه‌گذاری

بازار ارزهای دیجیتال دارای نوسانات شدید است. پیش از هرگونه سرمایه‌گذاری روی بیت‌کوین یا هر دارایی دیجیتال دیگر، حتماً تحقیقات شخصی (DYOR) انجام دهید، مدیریت ریسک را رعایت کنید و تنها بخشی از سرمایه خود را وارد کنید که توانایی از دست دادن آن را دارید. این مطلب پیشنهاد مالی یا سیگنال قطعی خرید و فروش نیست.