کسری بودجه از نوع پنهانی ولی بزرگ

🔹کل بودجه به طور کلی از دو بخش تشکیل می شود، بودجه عمومی و بودجه شرکت های دولتی، اما با آغاز هدفمندی یارانه ها در کشور یک تبصره به بودجه اضافه شد که تقریبا اهمیت یک بودجه جداگانه را دارد؛ این تبصره همان تبصره 14 معروف و هدفمندی یارانه ها می باشد که این روزها برای دولت دردسر ساز شده و دائما دم از ناترازی می زند.
🔹نکته مهم: درسته که تبصره 14 بودجه یا همان منابع یارانه ها حدود یک سوم منابع بودجه عمومی می باشد، اما ذیل بودجه عمومی قرار ندارد؛ به زبان ساده تر این هزینه ها بر گردن دولت است اما در جدول درآمد و هزینه های جاری آورده نمی شود.
🔹طبق سنوات گذشته اکثرا دولت در سال های گذشته یک ناترازی در بودجه عمومی خودش داشت ولی امسال ورق به شکل دیگری رقم خورده و این بخش یارانه ای می باشد که برای اولین بار باعث ناترازی شده است؛ زیرا پیش بینی می شود که دولت تا آخر سال 300 همت کسری در بودجه عمومی خودش داشته باشد که با برداشت از صندوق توسعه ملی و کنترل مخارج تا حد زیادی قابل مدیریت است.
🔹برآوردها حاکی از این است که دولت تا آخر امسال بالای 130 همت کسری در بخش یارانه ای خود داشته باشد و در حال حاضر محتمل ترین گزینه ها برای جبران این ناترازی فروش اوراق در ماه های پایانی سال همانند سال گذشته و فشار به شبکه بانکی می باشد، به احتمال خیلی زیاد نیمی از این کسری از طریق فروش اوراق برطرف شود.
🔹موضوع دیگری که می تواند در ماه های آینده دولت را به چالش بکشاند بحث فرابودجه و ارز ترجیحی می باشد.
🔹فرا بودجه یک بخش دیگری می باشد که در سند بودجه مشاهده نمی شود؛ به طور مثال تا 2 ماه آینده دولت موظف است که 70 هزار میلیارد تومان طلب گندمکاران را پرداخت کند و این عدد داخل بودجه لحاظ نشده است؛ بخش قابل توجهی از این عدد را شبکه بانکی تامین خواهد کرد.
🔹ارز ترجیحی به دلیل تقاضای بسیار بالا 100% چالش های بیشتری را نسبت به فرابودجه برای دولت ایجاد خواهد کرد.
🔹 دولت تا انتهای سال تقاضای بسیار زیادی برای ارز ترجیحی دارد و تامین این ارز به شدت وابسته به وصول شدن درآمدهای نفتی می باشد؛ اگر دولت کماکان بخواهد سیاست 28500 تومان را ادامه دهد، تا آخر سال عددی حدود 5 میلیارد دلار نیاز دارد که با وصول درآمدهای نفتی، تامین مالی آن از سوی صندوق توسعه و دخایر ارزی بانک مرکزی می باشد که می تواند باعث افزایش در متغیرهای پولی شود.

🔹پس نتیجه می گیریم که در سال 1402 دولت با کسری بودجه جدیدی نسبت به سال های گذشته مواجه می باشد.