IPFS یکی از تکنولوژی‌های کلیدی اینترنت نسل سوم web3 و سومین انقلاب اینترنت، 

InterPlanetary File System

است که به اصطلاح سیستم فایل های بین سیاره ای شناخته می شود . سیستم IPFS به صورت غیر متمرکز و همتا به همتا ، به اشتراک گذاری فایل های مختلف می پردازد . هدف اصلی این سیستم تغییر در توزیع و دسترسی تمام اطلاعات و داده ها می باشد . می توان IPFS را رقیب اصلی سیستم HTTP در نظر گرفت .

پروتکل HTTP یا ( Hyper Text Transfer Protocol ) ارتباط بین سرویس دهندگان ( Server ) و سرویس گیرندگان ( Client ) در وب می باشد . سیستم HTTP برای دانلود فایل ، به اتصال یک کامپیوتر و دریافت کردن آن فایل از سرور نیاز است . اما در IPFS فایل ها می توانند به صورت چند بخشی و همزمان از چند سیستم کامپیوتر دریافت شود انجام این کار باعث می شود که پهنای مورد استفاده برای تبادل اطلاعات ، تا حد بسیار زیاد و چشم گیری کاهش پیدا کند. و فایل ها بدون تکثیر (Duplicattion) به صورت بهینه توزیع گردند .

اینترنت HTTP چه معایب و مزایای دارد؟

در این روش ارتباطی داده‌ها روی سرور‌های متمرکز ذخیره می‌شوند و با آدرس‌های مکان محور قابل دسترسی هستند. با این ترفند توزیع، مدیریت، دسترسی و مقیاس پذیری سرور‌ها و کاربران ساده‌تر می‌شود. با این وجود این روش مشکلاتی در زمینه امنیت، حریم خصوصی و بازدهی دارد. هرکسی کنترل سرور را در اختیار دارد، کنترل داده را نیز در اختیار خواهد داشت.

در واقع هر نهاد یا شرکتی که کنترل سرور را در اختیار دارد می‌تواند به داده شما دسترسی پیدا کند و حتی آن را تغییر داده یا حذف کند؛ حالا در این بین علاوه بر شرکت‌ها و نهاد‌ها، هکر‌ها نیز با نفوذ به سرور امکان دسترسی به داده را دارند. در روش آدرس‌دهی مکان محور، داده با مکان ذخیره سازی شناسایی می‌شود و محتوای آن اهمیتی ندارد؛ مثلا اگر شما یک فیلم را در سروری ذخیره و لینکی برای آن تولید کنید، آن لینک تنها به مکان ذخیره داده ارجاع می‌دهد و اگر فیلمی که شما در آنجا ذخیره کردید حذف شود و فیلم دیگری جایگزین آن شود همان لینک قبلی به فیلم جدید ارجاع می‌دهد.

مشکل دیگری که این روش ایجاد می‌کند محدودیت دسترسی است. اگر محتوا و داده‌ای مشابه حتی در نزدیکی شما وجود داشته باشد شما اطلاعی پیدا نمی‌کنید و باید از همان مکان مشخص شده به آن دسترسی پیدا کنید و همانطور که گفتیم احتمال تغییر و حتی حذف داده نیز وجود دارد.

با این حال مدل کاربر-سرور و HTTP به خوبی تا امروز نیاز‌های کاربران را برآورده کرده‌اند ولی HTTP برای انتقال فایل‌های کم حجم و کوچک مثل متن و تصویر بسیار موثر است. در دو دهه اول وب میانگین حجم یک صفحه وب تنها، از 2 کیلوبایت به 2 مگابایت رسید که حاکی از حجم پایین صفحه‌های وب است. پس در واقع HTTP برای بارگذاری وب‌سایت‌ها ابزار بسیار خوبی است اما برای انتقال داده‌های عظیم طراحی نشده است.

IPFS چه اهمیتی دارد ؟

زمانی که در وب 2 یک وب‌سایت از دسترس خارج می‌شود معمولا دلیلش نقص یکی از خدمات متمرکز مثل میزبانی سرور یا سیستم نام دامنه (DNS) است. گاهی هم این اتفاق به سانسور توسط دولت‌ها مربوط می‌شود، همانطور که گفته می‌شود یکی از اهداف وب 3 رفع این چالش و IPFS هم یکی از ارکان مهم web3 است. IPFS که توسط پروتکل لبز (Protocol Labs)، یک آزمایش تحقیق و توسعه برای پروتکل‌های شبکه، ساخته شده برای میزبانی محتوا به شبکه‌ای نامتمرکز از کامپیوتر‌ها متکی است. این شبکه امکان میزبانی صفحه وب، فایل، اپلیکیشن‌ و هرچیزی که با لینک قابل دسترسی است را دارد.

سیستم توزیع فایل همتا به همتا و غیر متمرکز (IPFS) می‌خواهد با یک سیستم نوین برای اشتراک‌گذاری فایل به صورت فرد به فرد این مشکلات را حل کند. صد‌ها توسعه‌دهنده در سراسر جهان به توسعه IPFS کمک کرده‌اند و درنتیجه این پروژه اهمیت و پیچیدگی بالایی دارد.

IPFS به دلیل انعطاف پذیری و امنیت آن و همچنین مقیاس پذیری بالاتر از HTTP در حال تبدیل شدن به یک استاندارد صنعتی در پروژه های بلاک چین است. با ظهور توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT)، IPFS به ابزار مهمی برای بازارهای NFT برای ذخیره اطلاعات مربوط به آثاری که منتشر می‌کنند تبدیل شده است.

ضمنا جامعه برای کمک به بلوغ فضای NFT در مورد ذخیره سازی ایده هایی دارد از جمله :

• 🔸 ارائه‌دهندگان کیف پول باید ذخیره‌سازی محلی داده‌های NFT خود را برای کاربران خود آسان کنند و آن را به IPFS پین کنند تا مالکیت NFT‌های خود را برای آن‌ها آسان کنند.
• 🔸 شبکه‌های ذخیره‌سازی غیرمتمرکزتر باید از IPFS CID به‌عنوان نمونه اولیه برای URI‌های خود استفاده کنند. CIDها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که جهانی، قابل تعامل و سازگار با سیستم های قدیمی باشند.
• 🔸 خدمات NFT در web3، ارائه دهندگان ابزار و سرویس های ذخیره سازی را مجبور می کند تا با یکدیگر همکاری کنند و مشکل را به طور مشترک حل کنند.

چرا IPFS را غیر متمرکز میدانیم؟

لینک‌های IPFS به جای اینکه شما را به یک مکان در اینترنت هدایت کنند، در واقع شما را به محتوا ارجاع می‌دهند و این محتوا روی تعداد نامحدودی گره یا کامپیوتر در سرتاسر جهان ذخیره می‌شود. تا زمانی که محتوای مورد نظر یا وب‌سایت حداقل در یکی از کامپیوتر‌ها وجود داشته باشد، دسترسی به آن امکان‌پذیر است.

IPFS چطور کار می‌کند؟

فایل‌هایی که در IPFS بارگذاری می‌شوند به قطعات کوچک‌تر تقسیم شده و بین چندین کامپیوتر توزیع می‌شود و به هرکدام از این قسمت‌ها یک هش (نشانه‌ای برای تشخیص فایل‌ها) اختصاص می‌یابد که برای ردیابی آن بخش استفاده می‌شود. IPFS به جای استفاده از لینک‌های مکان محور که معمولا در وب استفاده می‌شوند از لینک‌هایی استفاده می‌کند که براساس شناساگر‌های هش هرکدام از بخش‌های محتوا هستند. با این روش خیلی ساده می‌توان گره یا گره‌هایی که فایل یا وبسایت را در اختیار دارند شناسایی کرد؛ سپس محتوای مورد نظر از طریق اتصال همتا به همتا همانند تکنولوژی بیت‌تورنت به کاربر ارسال می‌شود.

با اینکه IPFS براساس بلاک‌چین نیست اما شباهت زیادی با آن دارد: در این سیستم امکان تغییر محتوا وجود ندارد و در این صورت هش یا شناساگر آنهم تغییر می‌کند. با این حال IPFS یک سیستم افزودن نسخه جدید دارد که از طریق آن می‌توانید نسخه جدید یک فایل را بارگذاری کرده و به نسخه قدیمی متصل کنید و در نتیجه تاریخچه فایل‌ها نیز به طور کامل حفظ می‌شود.

کدام توکن ها از سیستم IPFS استفاده میکنند؟

(معروف ترین ها)

• فایل کوین FIL
• استورج Storj
• آدیوس AUDIO
• پیناتا Pinata
• اوپن‌بازار OpenBazaar
• مورفیوس Morpheus

 

لیست